Bruno, 20 december 2008
Indonesië Jakarta, Java

Kathedralen van Konsumisme

Als kathedralen van het konsumisme staan ze overal door Jakarta: winkelcentra. Ze zijn zo groot dat je er per gebouw een dag kwijt bent. En dat je er in kunt verdwalen, wat ik dan ook een paar keer gedaan heb.
De winkels zijn van merken als Hugo Boss,Versace en Armani. Sommige spullen zijn handgemaakt in Italie. Vrijwel alle spullen zijn voor mij onbetaalbaar, laat staan voor de gemiddelde Indonesier. In een stad waar de meerderheid van de mensen van minder dan twee dollar per dag rondkomt, is het in eerste instantie verbazingwekkend dat deze winkels uberhaupt hun huur kunnen betalen. Want wie is er nu bereid om tweehonderd euro voor een das te betalen? Wie heeft dat geld?
Dat is zo vreemd aan Indonesie, dat de rijkste mensen rijker zijn dan onze rijken, en de armen duizendmaal armer dan onze armer. Ongelijkheid. In een land dat rijk is aan vrijwel alle grondstoffen, dat goedkope arbeidskrachten heeft en dat veel exporteerd, is een hoop geld. Dat dat geld niet netjes uitgestreken wordt over de hele bevolking maakt de verschillen schrijnender. Welvaart wordt iets surrealistisch en onlogisch. Rijkdom herbevestigd zichzelf door middel van educatie, netwerk en meer eenvoudig door rente.
Zo komt het dat er in Indonesie een bovenklasse is ontstaan. Een deel van deze groep heeft zijn geld gekregen tijdens de Suharto-periode. De meeste van deze mensen zijn óf (verwant aan) politici of zakenlui. Waar het voor de meeste bewoners van Indonesie al een opgaaf is om de middelbare school te betalen, worden sommige van deze rijkeluiskinderen naar scholen in de VS of Engeland gestuurd.
Ik ben tijdens mijn reizen twee keer in aanraking gekomen met rijkeluisdochters.

Yogyakarta, op de talenschool.
Het was vroeg in de morgen, vlak voordat de dag op de taalschool beginnen zou. Iedereen stond óf bij de koffiekan, óf zat slaperig voor zich uit te staren op een bankje. Één Duitse jongen die ik inmiddels een beetje kende, zat er niet alleen slaperig maar ook mismoedig bij. Ik ging bij hem zitten en vroeg hem wat er was.
Onderuit gezakt en een beetje voor zich uit starend vertelde hij me wat er gebeurd was.
Drie dagen voordien had hij tijdens het uitgaan in een van Yogya´s mooiste clubs een meisje ontmoet. Het klikte wel en na een leuke avond dansen ging ze mee naar zijn hotel. De volgende ochtend voelde hij zich prima, het was echt een leuk meisje. Ze besloten af te spreken voor de dag daarna. Nu spraken ze bij een ander hotel af, op haar verzoek. Daar aangekomen bleek het geen gewoon hotel te zijn, maar een poepsjieke tent met veel marmer, geglim en rijke gasten. Ze had er een kamer op zijn naam geboekt. Daar kon hij de komende tijd in verblijven, zij betaalde. Eenmaal in de kamer kwam de volgende verassing; een cadeautje. Ze had een Armani-horloge voor hem gekocht, straatwaarde rond de 200 Euro. Op dit moment begon hij zich af te vragen hoe ze aan al dat geld kwam. Het meisje vertelde dat ze de kleindochter was van een goede vriend van Suharto. Haar opa was rijk geworden met grootschalige houtkap. Als vriend van Suharto vielen hem bepaalde voorrechten ten deel.
Nu zat de jongen hier. Het meisje vond hij wel leuk. Maar de cadeautjes wat minder, en deze hele beladen familie iets minder.

Veel mensen zijn niet rijk. De meesten willen dat wel zijn. Sommige meisjes werken er hard voor. Zo ontmoette ik in Jakarta een vriendin van een vriendin, Yunita. Zij werkt in de Merpati-toren, midden in het zakencentrum van Jakarta. Vrijwel de hele dag speculeert ze met valuta. We spraken af in een groot winkelcentrum (waar anders), bij een hip aziatisch fusion-restaurant. We aten een sjieke noedels-gemaakt-van-inktvis en spraken over vanalles. Na afloop kreeg ik de rekening niet eens te zien. Zonder zelfs maar te kijken wat het kostte, of het gesprek voor een moment te staken, gaf ze haar creditcard aan de ober.
Andere meisjes hebben hun ogen gericht op een andere weg naar rijkdom: bulehs (bleekscheten). Wanneer een blanke in Indonesie rondloopt zien veel mensen (terecht) een portemonee en eventueel een enkeltje naar Europa. Dientengevolge zijn er veel meisjes die proberen om zo´n portemonee en visum aan de haak te slaan. Vaak worden ze daartoe aangezet door hun familie. Hiervan heb ik genoeg voorbeelden zelf meegemaakt. Om personen in kwestie niet te beschamen zal ik ze nu niet vernoemen, maar ik raad alle jongens die naar Indonesie reizen aan om ontzettend voorzichtig te zijn. Dingen liggen hier anders dan in Nederland. Ondanks dat veel mensen dit volgens mij wel weten zie je veel gemengde stelletjes. En bovengemiddeld vaak is de blanke man boven de vijftig en het indonesische meisje in de twintig en bloedmooi. Dan reist de vraag of dat fout is. Is liefde een voorwaarde voor een goed huwelijk? Opzich zou je zeggen dat het meisje krijgt wat ze wil (geld + visum) en de man ook (mooi meisje). Maar helaas heb ik van meerdere koude douches gehoord. Mannen die dachten dat ze liefde hadden gevonden en na twee jaar in Europa (afhankelijk van tijd tot aanname nieuwe nationaliteit) het tegendeel vonden.

En waarom? Waarom willen al deze mensen rijk zijn? Waarom willen wij rijk zijn? Sinds wanneer bestaat er een rechtsstreekse correlatie tussen geld en geluk? Rechtsstreekser dan die tussen liefde en geluk zelfs?
Het is nu vijf uur, ik drink mijn cappucino leeg en stap het vliegtuig naar Nederland in. Ik heb makkelijk praten.

Verras Bruno in Indonesië met een belletje via HalloBuitenland.nl